Van onze Mediapartner Radio & TV West:

De Nehertoren in Leidschendam was ooit een streng bewaakt onderzoekscomplex, inmiddels is het een Rijksmonument met een geheimzinnige geschiedenis. Precies 70 jaar geleden werden de toren en het bijbehorende laboratorium in gebruik genomen door de PTT, het toenmalige post- en telefoonbedrijf.

In het diepste geheim werkten honderden PTT-medewerkers in het Dokter Neherlab aan bijzondere uitvindingen.

'Je moest je aan de poort bij de slagboom melden om binnen te komen. Had je hier niets te zoeken, dan liet de portier je er niet in', vertelt oud-PTT-medewerker Fred Bakker uit Leidschendam.
'Alles wat we uitvonden, stond nog in de kinderschoenen. Ik heb hier hele leuke dingen gedaan', zegt de 76-jarige pensionado lachend. Fred werkte van 1970 tot 1975 in het radiocontrole-laboratorium.

'Voor alles wat werd uitgevonden bij de PTT waren computers nodig, die geleverd werden door Digital in de Verenigde Staten. Mijn collega bestuurde met een computer de eerste postsorteermachine.'
'In die machine ging aan de voorkant een envelop. De computer herkende het handgeschreven adres en zette dat om in een streepjescode. Vervolgens viel de envelop in het juiste bakje.'

In 1946 wordt het Neherlaboratorium opgericht. Het was het kloppend hart van technisch onderzoek binnen de PTT. 'Er ligt een brede gracht omheen, wat aanleiding gaf tot speculaties.'
Welke geheime dingen werden er allemaal uitgevonden? Joost somt ze op: 'Het binnenwerk van draaischijf-telefoons is hier ontwikkeld, het systeem van de postcode, glasvezelkabels, de elektrische postsorteermachine en beeldbellen.'

Grootste werkgever
PTT wordt uiteindelijk KPN en die vragen in 2001 een sloopvergunning aan voor het lab. Omdat het gebouw wordt erkend als Rijksmonument, blijft een groot gedeelte staan. Tijdens rondleidingen hoort Joost verhalen van oud-medewerkers.
'Dat zijn er honderden geweest die hier gewerkt hebben. In Leidschendam was dit jarenlang de grootste werkgever.' Fred Bakker knikt. 'Allemaal jonge mensen uit Den Haag, die hier een woning in de buurt zochten. Die vonden ze in de Prinsenhof en in de Burgemeesterswijk. Ik kom nog regelmatig oud-collega's tegen, die hier nooit meer weg zijn gegaan.'
Met hulp van oud-medewerkers is een jubileumboek gemaakt over het Neherlaboratorium. 'We hebben er zeven maanden aan gewerkt, overal verhalen opgevist', vertelt Joost. 'Ik ben er best trots op.'

Door: Redactie Midvliet
Foto: Pixabay